ชุดความรู้ระบบเตือนภัย · แผ่นที่ 3B

ผังน้ำล้นคลอง กทม. ตาม SOP

ผังเดียวกับแผ่นที่ 3 แต่เดินตาม SOP อุทกภัยของ ปภ. (9 ต.ค. 2568) และ General SOP เท่านั้น ไม่เติมเกณฑ์ใด ๆ เพิ่ม ทุกกล่องอ้างข้อในเอกสาร ตรงไหนที่เอกสารไม่ได้กำหนด แสดงเป็นกล่องเส้นประ ช่องว่าง ซึ่งตามเอกสารต้องใช้ดุลยพินิจของชุดเวร ผอ.ศภช. หรือที่ประชุม War Room

1 · By the book

ผังตาม SOP อุทกภัย

ขั้น 1 · เฝ้าระวังและติดตามสถานการณ์ SOP 5 ลำดับ 1

ข้อมูลเข้า ศภช. ได้ 3 ทาง

ศภช. ติดตามเอง จาก อต. GISTDA สทนช. สสน. ชป. ทน. ทธ. และต่างประเทศ (JMA, IMD)
หน่วยงานที่เกี่ยวข้องแจ้ง พื้นที่เสี่ยงพร้อมเวลาที่คาดว่าจะเกิดอุทกภัย หรือร่างข้อความส่งมา 4.1
กทม. ร้องขอ ผ่านสำนักป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย โดยความเห็นชอบของผู้ว่าฯ กทม. ในฐานะผู้อำนวยการกรุงเทพมหานคร 4.2 · 4.4 · 4.6

เข้าเกณฑ์เฝ้าระวังฝนของ ศภช. หรือไม่ ภาคผนวก ข

ลำดับ	สถานการณ์	การปฏิบัติ
1	ทุกฤดู ฝนรายชั่วโมง ≥40 มม. ในเขตเมือง กทม. ปริมณฑล (รวมพัทยา ศรีราชา ระยอง ภูเก็ต)	แจ้งไลน์โต๊ะขาว · SMS จังหวัด/ผอ.ศูนย์เขต/VIP 3 · เฝ้าฝนรายชั่วโมงต่อ 3 ชม. ดูเรดาร์
2	ทุกฤดูทุกพื้นที่ ฝนรายชั่วโมง ≥75 มม. พิจารณาเรดาร์และโมเดล	ข้อ 1 + ตั้ง War Room Zoom เชิญ ผอ.ส่วนฯ เวร · ผอ.ส่วนฯ โทรเชิญ ปภ.จังหวัด (กทม.)
3.2	ฤดูฝน ฝน 24 ชม. เข้าเกณฑ์ปริมาณที่ทำให้เกิดน้ำท่วม หรือ ทน. เตือนระดับสีแดง/เหลือง (น้ำฝน)	ข้อ 1 + อัปเดต TDA + War Room
4	กอปภ.ก. ออกประกาศแจ้งเตือน	ดำเนินการตาม SOP อุทกภัย · War Room ร่วมกับ ปภ.จังหวัดและหน่วยงาน MOU
5	หน่วยงานตาม MOU แจ้งเตือนหรือขอประชุม	ตั้ง War Room

นอกเหนือจากนี้ให้อยู่ในดุลยพินิจของหัวหน้าชุดเวร โดยหารือ ผอ.ส่วนปฏิบัติการเตือนภัย

ขั้น 2 · วิเคราะห์และประเมินความเสี่ยง SOP 5 ลำดับ 2 · 6.1

ชุดเวร ศภช. ร่วมกับหน่วยงานและ กทม./สำนักงานเขต อาจประชุม War Room เทียบข้อเท็จจริงจากสถานี รายงานพื้นที่ เครื่องมือ และโมเดล กับเกณฑ์ข้อ 6.1 ซึ่งแบ่งเป็น 2 กลุ่ม (ดูหัวข้อ 2)

กลุ่ม 1 · น้ำท่วมฉับพลัน / น้ำท่วมขังระยะสั้นชุดข้อความ FF

กลุ่ม 2 · น้ำล้นตลิ่ง / น้ำท่วมขังชุดข้อความ FL

กรณีคลองใน กทม. ใช้กลุ่มใด ช่องว่าง

SOP ไม่ได้กำหนดเกณฑ์ระดับน้ำคลองของ กทม. และไม่ได้ระบุสถานีของสำนักการระบายน้ำ ช่องทางที่ SOP มีคือเกณฑ์กลุ่ม 2 ข้อสุดท้าย: “จังหวัด/กรุงเทพมหานคร แจ้งมายัง ศภช. หรือ ปภ. ว่าจะเกิดภาวะน้ำล้นตลิ่ง หรือน้ำท่วมขัง” → ตามเอกสาร การตัดสินจึงพึ่งรายงานของ กทม.

สถานการณ์อยู่ในระดับใด General SOP 3 · แผนชาติ

ประเมินตามนิยามสีของแผนชาติ: เหลือง = เสี่ยงอันตราย มีแนวโน้มรุนแรงขึ้น · ส้ม = เสี่ยงอันตรายสูง เจ้าหน้าที่กำลังควบคุม ต้องอพยพ · แดง = อันตรายสูงสุด ช่องว่าง: ไม่มีเกณฑ์ตัวเลขแยกสีสำหรับเมือง
ตัวอย่างตัวเลขเดียวใน SOP คือสีส้ม “ฤดูฝน ภาคเหนือ ฝน 12 ชม. ≥200 มม. และเรดาร์ยังมีฝน” 6.2(2)

ระดับ 3–5

ระดับ 1–2 → ไม่ส่ง CBS แจ้งเป็นข่าวสารประจำวัน (08.00 / 18.00 น.) หรือข่าวประชาสัมพันธ์ SOP 5 ลำดับ 3

ขั้น 3 · ตัดสินใจแจ้งเตือน SOP 5 ลำดับ 3

ชุดเวรสร้างข้อความ CAP ตามภาคผนวก ค (เลือกข้อความมาตรฐานตามหัวข้อ 3) แล้วรายงาน ผอ.ศภช. หรือ ผอ.ส่วนปฏิบัติการเตือนภัย · หรือรับร่าง CAP ที่ กทม. ส่งมา

มีข้อยกเว้นไม่ส่งหรือไม่ 6.3

(1) แจ้งทางช่องทางอื่นที่มีประสิทธิภาพแล้ว หรือประชาชนรับรู้แล้ว · (2) จะเกิดผลเสียมากกว่าผลดีหรือความวุ่นวาย · (3) เหตุสำคัญอื่น → ถ้ามี ผู้มีอำนาจตัดสินใจไม่ส่งได้

ไม่มี

ขั้น 4 · ส่งสัญญาณแจ้งเตือน SOP 5 ลำดับ 4 · 6.2

เหลืองผอ.ศภช. อนุมัติ (อปภ. มอบหมาย) แล้วรายงาน อปภ. ทันทีที่ทำได้Extreme Alert หรือ Informational Alert

ส้มอปภ. อนุมัติExtreme Alert

แดงอปภ. อนุมัติNational Alert หรือ Extreme Alert

ผอ.ศภช. ตรวจสอบยืนยันความถูกต้องของ CAP ก่อนเสนอ · ผู้ได้รับมอบหมายอนุมัติแล้วต้องรายงาน อปภ. ทันที · ถ้าไม่อยู่ ผู้รักษาราชการแทนปฏิบัติแทน (4.9) · ผู้ให้บริการทุกเครือข่ายส่งภายในเวลาและเงื่อนไขที่กำหนด

วนขั้น 1–4 ต่อเนื่องจนคลี่คลาย หมายเหตุ SOP 5

รอบการปรับตามภาคผนวก ค ข้อ 3: กลุ่ม FF ปรับทุก 3–6 ชม. หรือทันทีเมื่อเปลี่ยนเร็ว · กลุ่ม FL ปรับทุก 24 ชม. หรือเมื่อเลวร้ายลง · ข้อความต่อเนื่องใช้ references อ้างฉบับก่อน

ขั้น 5 · สิ้นสุดภัย SOP 5 ลำดับ 5 · 6.2(4) · ภาคผนวก ค ข้อ 3(4)

FF: ภัยสิ้นสุด น้ำลดต่ำกว่าระดับวิกฤต ไม่มีการคาดการณ์น้ำท่วมเพิ่ม · FL: ระดับน้ำลดต่ำกว่าระดับเตือนภัยและยังลดต่อเนื่อง → ชุดเวรหรือ กทม. ร่าง CAP · ผอ.ศภช. เห็นชอบ · อปภ. หรือ ผอ.ศภช. ที่ได้รับมอบหมายอนุมัติ · ใช้ All Clear (Minor / Past / Observed) แบบ FF00

2 · SOP 6.1

เกณฑ์เบื้องต้นตามข้อ 6.1 (พิจารณาอย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายปัจจัยร่วมกัน)

กลุ่ม 1 · น้ำท่วมฉับพลัน น้ำป่าไหลหลาก น้ำท่วมขังระยะสั้น

อต. พยากรณ์ฝนกระจายเกือบทั่วไป (≥60%) หรือฝนหนักมาก (>90 มม./24 ชม.)
สสน. ระบุฝนอยู่ในภาวะวิกฤต
ทน. เตือนปริมาณฝนเกณฑ์สีเหลืองขึ้นไป
ทธ. เตือนตามเกณฑ์เฝ้าระวังน้ำป่าไหลหลาก
ทุกฤดูทุกพื้นที่ ฝนรายชั่วโมง ≥75 มม. เรดาร์ยังปกคลุม โมเดลระบุฝนหนักขึ้นไป
นอกฤดูฝน ฝน 24 ชม. หรือฝนวันนี้ ≥150 มม. เรดาร์ยังปกคลุม โมเดลระบุฝนหนัก
ฤดูฝน ฝน 24 ชม. เข้าเกณฑ์ปริมาณที่ทำให้เกิดน้ำท่วม

กลุ่ม 2 · น้ำล้นตลิ่ง น้ำท่วมขัง

สถานีวัดระดับน้ำ ชป. อยู่ในเกณฑ์สีน้ำเงิน (ต่ำกว่าตลิ่ง <1 ม.) ขึ้นไป
การระบายของเขื่อน อ่างเก็บน้ำ หรือประตูระบายน้ำ อยู่ในเกณฑ์ที่จะทำให้ท้ายน้ำล้นตลิ่ง
สสน. ระบุฝนต้นน้ำหรือในพื้นที่อยู่ในภาวะวิกฤต
ทน. เตือนฝนต้นน้ำหรือในพื้นที่เกณฑ์สีเหลืองขึ้นไป
เรดาร์ยังปกคลุมต้นน้ำหรือพื้นที่ และโมเดลระบุฝนหนักขึ้นไป
ชป. หน่วยชลประทานในพื้นที่ สทนช. หรือ จังหวัด/กรุงเทพมหานคร แจ้ง ศภช./ปภ. ว่าจะเกิดน้ำล้นตลิ่งหรือน้ำท่วมขัง

ผลของข้อ 6.1 คือ “ถ้าพบว่าอยู่ในภาวะเสี่ยงอันตรายสีเหลืองหรือระดับ 3 ขึ้นไป ก็สามารถพิจารณาส่งแจ้งเตือนผ่าน CBS ได้” เกณฑ์เหล่านี้จึงเป็นเงื่อนไขให้เริ่มพิจารณา ไม่ได้บังคับให้ต้องส่ง และไม่ได้บอกว่าควรเป็นสีใด

3 · Standard messages

ข้อความมาตรฐานที่ SOP มีให้เลือก (ภาคผนวก ค ตาราง 1–2)

ระดับ	กลุ่ม 1 · FF	กลุ่ม 2 · FL	CAP ที่กำหนด
5 National	FF01	FL01 (เขื่อนชำรุด)	Severe–Extreme · Immediate/Expected/Future · Likely/Observed · Met
5 Extreme	FF02 · FF10	FL02 · FL06	Severe–Extreme · Immediate/Expected/Future · Likely/Observed · คำแนะนำตามสี
4 Extreme	FF03 · FF23 · FF25 · FF26 · FF28	FL03 · FL13–FL22
3 Extreme	FF04 · FF07–FF09	FL04
3 Informational	FF05 · FF06 · FF11–FF22 · FF24 · FF27 · FF29	FL05 · FL07 (เขื่อนเพิ่มการระบาย) · FL08–FL12	Moderate · Expected/Future · Likely/Observed
All Clear	FF00	ไม่มีตัวอย่างเฉพาะ ใช้หลักการเดียวกัน	Minor · Past · Observed

ระยะเวลาแสดงข้อความในตัวอย่างมี 20 นาที 30 นาที 1 ชม. 2 ชม. และ 24 ชม. (FL07) ไม่มีเกณฑ์ว่าเมื่อใดใช้ค่าใด ช่องว่าง · ไม่มีตัวอย่างข้อความของพื้นที่เมืองหรือ กทม.

5 · Case check

เทียบกับเหตุการณ์ 26 ก.ย. 2569

สิ่งที่เอกสารบอกได้

ฝน กทม. 24 ชม. 204 มม. ในฤดูฝน และ กทม. รายงานคลองสายหลักวิกฤต → เข้าเกณฑ์ข้อ 6.1 ทั้งกลุ่ม 1 และกลุ่ม 2
เมื่อประเมินได้สีเหลืองขึ้นไป SOP อนุญาตให้ส่ง โดย ผอ.ศภช. อนุมัติเองได้ถ้าเป็นสีเหลือง
ข้อความจริง (“ระดับน้ำในคลองวิกฤต… ยกสิ่งของขึ้นที่สูง”) ตรงกับแบบ FL04/FL05 ระดับ 3 จึง สอดคล้องกับเอกสาร
ข้อความจริงต้องปรับทุก 24 ชม. (กลุ่ม FL) หรือเมื่อเลวร้ายลง

สิ่งที่เอกสารไม่ได้บอก

เวลา: ไม่มีข้อกำหนดว่าต้องส่งภายในกี่นาทีหลังเข้าเกณฑ์ จึงประเมินไม่ได้ว่า 09.22 น. “ช้า” ตาม SOP หรือไม่
สี: ไม่มีเกณฑ์ตัวเลขแยกสีเหลือง/ส้มสำหรับคลองเมือง การเลือกระดับ 3 จึงไม่ผิดเอกสาร แม้น้ำจะเข้าชุมชนแล้ว
พื้นที่: ไม่มีข้อกำหนดว่าต้องเจาะรายเขตหรือส่งทั้ง TH-10
ข้อมูลคลอง: ไม่ระบุสำนักการระบายน้ำ กทม. เป็นแหล่งข้อมูล

6 · Gaps

ช่องว่างที่ฉบับข้อเสนอ (3A) พยายามอุด

ประเด็น	ตามเอกสาร	ฉบับข้อเสนอ 3A
เกณฑ์คลอง กทม.	ไม่มี ใช้รายงานจาก กทม.	ห่างตลิ่ง ≤0.3 ม. / เสมอตลิ่ง / ล้นเข้าชุมชน
แยกสีเหลือง/ส้ม/แดง	ใช้นิยามสีแบบข้อความ	เกณฑ์ตัวเลขฝน 48 ชม. และผลกระทบที่สังเกตได้
ฝนเมืองเกินขีดระบาย	เฝ้าระวังที่ 40 มม./ชม. แต่ใช้ 75 มม./ชม. เป็นเกณฑ์ส่ง	60 มม./ชม. (ความจุระบบระบาย กทม.)
เลือก Extreme หรือ Informational ที่สีเหลือง	เลือกได้ทั้งคู่ ไม่มีเกณฑ์	ตามเวลาที่เหลือก่อนกระทบ
รอบการปรับ FL	24 ชม.	6 ชม.
เวลาจากเกณฑ์ถึงส่ง	ไม่กำหนด	≤60 นาที
ระยะแสดงข้อความ	ไม่มีเกณฑ์	1 ชม.